स्वर्गीय राजा वीरेन्द्र वीरविक्रम शाहको स्मरणमा: नेपाली जनताको प्रिय राजा
वि.सं. २००२ साल पुष १४ गते नारायणहिटी दरबारमा राजा महेन्द्र र इन्द्रराज्यलक्ष्मी देवीका जेष्ठ सुपुत्रको रूपमा जन्मनुभएका राजा वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह नेपाली इतिहासका सर्वाधिक जनप्रिय, राष्ट्रवादी र शान्तिप्रिय राजा मानिन्छन्। आज उहाँको ७९औँ जन्मजयन्ती
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
राजा वीरेन्द्रले प्रारम्भिक शिक्षा दरबारभित्रै लिनुभएको थियो। माध्यमिक शिक्षा भारतको दार्जीलिङस्थित सेन्ट जोसेफ कलेजबाट पूरा गर्नुभएका वीरेन्द्रले बेलायतको प्रसिद्ध इटन कलेज, जापान र अमेरिकाको हार्वर्ड विश्वविद्यालयमा पनि अध्ययन गर्नुभएको थियो। उहाँको शिक्षाले उहाँलाई आधुनिक दृष्टिकोण र नेतृत्व क्षमतामा परिपक्व बनायो।
वि.सं. २०२२ सालमा ऐश्वर्य शाहसँग वैवाहिक बन्धनमा बाँधिनुभएका वीरेन्द्रले पारिवारिक रूपमा पनि आदर्श व्यक्तित्वका रूपमा ख्याति कमाउनुभयो। वि.सं. २०२८ सालमा राजा महेन्द्रको निधनपछि नेपालको दशौँ शाहवंशीय राजा बन्नुभएका वीरेन्द्रले २०३१ सालमा विधिवत रूपमा राज्याभिषेक गर्नुभएको थियो।
राजा वीरेन्द्रको शासनकाल
राजा वीरेन्द्रको शासनकाललाई नेपालमा स्थायित्व, विकास र राष्ट्रिय गौरवका रूपमा सम्झना गरिन्छ। वि.सं. २०३७ सालमा भएको जनमत सङ्ग्रहदेखि वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्रको पुनःस्थापनासम्मका महत्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तन उहाँको शासनकालमै भएका थिए। उहाँले राष्ट्रिय एकता कायम राख्न र प्रजातान्त्रिक अधिकारलाई सम्मान गर्न सधैं तत्पर रहनुभयो।
शान्ति क्षेत्र प्रस्ताव
राजा वीरेन्द्रको शासनकालको मुख्य विशेषता भनेको नेपाललाई शान्ति क्षेत्र घोषणा गर्ने प्रस्ताव थियो। सन् १९७३ मा गरिएको यो प्रस्तावले नेपाललाई विश्वमा शान्तिप्रिय राष्ट्रका रूपमा स्थापित गर्यो। उहाँको यो दृष्टिकोणले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सम्मान दिलायो।
जनमत सङ्ग्रह
वि.सं. २०३७ सालमा पञ्चायती व्यवस्था वा बहुदलीय व्यवस्था रोज्न गराइएको जनमत सङ्ग्रह राजा वीरेन्द्रको जनताप्रतिको विश्वासको प्रतीक थियो। यसले जनताले आफ्नो भविष्य स्वयं निर्धारण गर्ने अधिकारको अभिव्यक्ति गर्यो।
प्रजातन्त्रको पुनःस्थापना
वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनःस्थापनाका लागि भएका जनआन्दोलनलाई सह्रदयतापूर्वक स्वीकृत गर्दै राजा वीरेन्द्रले नेपाललाई नयाँ राजनीतिक दिशा प्रदान गर्नुभयो। उहाँले संविधान २०४७ घोषणा गर्दै संवैधानिक राजतन्त्रलाई सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभयो।
राजा वीरेन्द्रप्रतिको नेपाली जनताको माया
राजा वीरेन्द्र सरल, शालीन र जनताका दुःखसुखप्रति संवेदनशील व्यक्तित्वका रूपमा नेपाली जनताले सँधै सम्झिरहेका छन्। उहाँले विकासका अनेकौं परियोजनाहरू सञ्चालन गरी शिक्षादेखि स्वास्थ्य, पूर्वाधार र कृषि क्षेत्रको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभयो।
नेपालका ग्रामीण क्षेत्रमा विकासका पूर्वाधार पुर्याउन उहाँले शुरू गर्नुभएको प्रयास आज पनि उदाहरणीय मानिन्छ। उहाँको राष्ट्रिय एकताको दृष्टिकोण र जनताप्रतिको माया अझै पनि नेपाली जनताको मनमा अमिट छ।
नारायणहिटी दरबार हत्याकाण्ड
वि.सं. २०५८ साल जेठ १९ गते शुक्रबार राति नारायणहिटी दरबारभित्र भएको रहस्यमय हत्याकाण्डले राजा वीरेन्द्रको जीवन समाप्त मात्र गरेन, शाहवंशीय राजपरिवारको समेत अन्त्य गर्यो। यो घटनाले नेपाली जनतालाई गहिरो चोट पुर्यायो। उहाँजस्तै राष्ट्रवादी, सरल र जनप्रिय नेतृत्वको अभाव आज पनि नेपाली जनताले महसुस गर्छन्।
राजा वीरेन्द्रको स्मृति
राजा वीरेन्द्रको जन्मजयन्ती र पुण्यतिथिमा उहाँप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्न देशभर विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना हुन्छ। उहाँको जीवन र योगदानलाई युवा पुस्ताले बुझ्न सकून् भनेर लेख, पुस्तक र वृत्तचित्रहरू तयार भएका छन्। नेपाली जनताले उहाँको शालीन व्यक्तित्व, राष्ट्रप्रतिको समर्पण र जनताप्रतिको माया सधैं सम्झिरहनेछन्।
राजा वीरेन्द्रको नेतृत्वले नेपाललाई स्थायित्व र प्रगतिको दिशामा अगाडि बढाएको थियो। उहाँको दूरदर्शी सोच, राष्ट्रप्रतिको प्रेम र नेपाली जनताप्रतिको सम्मान सधैं प्रेरणाको स्रोत बन्नेछ। नेपालीहरूले उहाँप्रति देखाएको श्रद्धा उहाँको योगदानको कदर हो। आज पनि नेपाली जनताले उहाँलाई देशभक्त र जनप्रिय राजाका रूपमा स्मरण गरिरहेका छन्।
प्रतिक्रिया (0)